Konferencja EAA w Maastricht

W sierpniu 2017 roku wspólnie z Magdaleną Majorek z Instytutu Arche­olo­gii Uniwer­sy­te­tu Mikołaja Kopernika w Toruniu wzięliśmy udział w konfe­ren­cji EAA odbywa­ją­cej się w holen­der­skim Maastricht.
Zapre­zen­to­wa­li­śmy tam wyniki badań arche­olo­gicz­nych, konser­wa­cji zabytków oraz datowania lumine­scen­cyj­ne­go kościoła pw. Wojciecha Biskupa Męczen­ni­ka w Białej Rawskiej.

Trzeba przyznać, iż zarówno poziom organi­za­cyj­ny jak i prezen­to­wa­nych referatów był niezwykle wysoki. I do tego wszystko to w mieście uchodzą­cym za jedno z najstar­szych (o ile nie najstar­sze) w całej Holandii.

http://www.eaa2017maastricht.nl/

Romańska bazylika pw. św. Serwacego

oraz stojący po sąsiedzku gotycki kościół pw. Świętego Jana Chrzci­cie­la.

Siewierz, badania archeologiczno - architektoniczne zamku (2012 r.)

Historia zamku w Siewierzu sięga XIII w. Był on niejed­no­krot­nie przed­mio­tem badań arche­olo­gicz­nych i archi­tek­to­nicz­nych. W ich efekcie zgroma­dzo­ny został bardzo bogaty zbiór obser­wa­cji, dokumen­ta­cji, pomiarów oraz zabytków ruchomych, na podstawie którego wycią­gnię­cie jedno­znacz­nych wniosków chrono­lo­gicz­nych okazało się nad wyraz trudne. Dopiero niewiel­kie uzupeł­nia­ją­ce badania arche­olo­gicz­no-archi­tek­to­nicz­ne i związane z nimi wyniki datowania termo­lu­mi­ne­scen­cyj­ne­go pozwoliły na poskła­da­nie wszyst­kich elementów w jedną całość. Efekt tych prac jest na tyle spójny i kompletny, że zamek w Siewierzu można uznać za jednej z lepiej poznanych obiektów archi­tek­tu­ry militaris w rejonie. Wyniki tych prac zostały uznane przez Wojewódz­ki Urząd Ochrony Zabytków w Katowi­cach za jedno z najważ­niej­szych osiągnięć badaw­czych w wojewódz­twie śląskim w 2012 roku.

Zamek w Siewierzu. Widok od strony północnej. Fot. K. Durda.

Zamek w Siewierzu. Widok od strony północnej. Fot. K. Durda.

Sulejów – Podklasztorze, badania architektoniczne w obrębie dawnego opactwa cystersów (2013 r.)

Historia cystersów w Sulejowie rozpo­czę­ła się w 1176 roku, kiedy to książę Kazimierz Sprawie­dli­wy ufundował opactwo, a rok później z Morimond w Burgundii przybył pierwszy konwent zakon­ni­ków. Badania archi­tek­to­nicz­ne swym zasięgiem objęły część jednego z opartych o obwód murów obronnych skrzydeł zabudowań gospodarczo‑mieszkalnych: skrzydła zachod­nie­go położo­ne­go pomiędzy basztą attykową a wieżą krakowską. Wykonano łącznie 46 odkrywek podtyn­ko­wych z których pozyskano 12 próbek cegieł przezna­czo­nych do datowania metodą termo­lu­mi­ne­scen­cji (wyniki udało się uzyskać dla 8 z nich). Dzięki analizie archi­tek­to­nicz­nej odsło­nię­tych partii murów wspartej wynikami datowania TL udało się uzyskać możliwie klarowny obraz przemian budow­la­nych, które miały miejsce w badanej części założenia.

Dawne opactwo cystersów w Sulejowie- zdjęcie lotnicze. Fot. Ł. Wójcikowski. Copyright by Sekcja Archeo.

Dawne opactwo cystersów w Sulejowie- zdjęcie lotnicze. Fot. Ł. Wójci­kow­ski. Copyright by Sekcja Archeo.

Biała Rawska, badania architektoniczno - archeologiczne kościoła pw. św. Wojciecha Biskupa Męczennika (2013 r.)

Historia istnie­ją­ce­go kościoła pw. św. Wojciecha Biskupa Męczen­ni­ka w Białej Rawskiej sięga XVI w. Prace badawcze prowa­dzo­ne były przede wszystkim wewnątrz kościoła. Swym zasięgiem objęły nawę, prezbi­te­rium, zakrystię i skarbiec. Dokonano wówczas szeregu istotnych obser­wa­cji, które znacznie uzupeł­ni­ły i uaktu­al­ni­ły znaną dotych­czas historię obiektu. Odkryto m.in. nieznane krypty ulokowane w części prezbi­te­rial­nej i znacznej wielkości destrukt gotyckiej ściany spoczy­wa­ją­cy pod posadzką ołtarza. W efekcie prowa­dzo­nych badań, przy wsparciu metody termo­lu­mi­ne­scen­cji, udało się potwier­dzić hipotezę o wielo­fa­zo­wej budowie kościoła. Prace te wskazały również na ważny problem możli­wo­ści wtórnego wypału (najczę­ściej w wyniku zdarzeń losowych- np pożaru) materia­łów przezna­czo­nych do badań TL, co, bez znajo­mo­ści historii badanego obiektu, może prowadzić do błędnego wycią­ga­nia wniosków.

Kościoł pw. św. Wojciecha Biskupa Męczennika w Białej Rawskiej. Widok na masyw zachodni i dzwonnicę. Fot. A. Ginter.

Kościoł pw. św. Wojciecha Biskupa Męczen­ni­ka w Białej Rawskiej. Widok na elewację zachodnią i dzwonnicę. Fot. A. Ginter.